“เด็กบางคนอาจจะเติบโตจากความพร้อม แต่เด็กบางคนก็เติบโตจากความล้มเหลวและความผิดพลาด” นั่นคือสิ่งที่ ‘ป้ามล’ ทิชา ณ นคร ผู้อํานวยการศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชน (ชาย) บ้านกาญจนาภิเษก กล่าวไว้ในรายการ มนุษย์ต่างวัย Talk กับ ประสาน อิงคนันท์ EP.34 ถึงแนวคิดเบื้องหลังในการทำงานตลอดระยะเวลากว่า 20 ปี ในฐานะผู้กำหนดทิศทางให้กับบ้านกาญจนาภิเษก
“เวลารับเด็กใหม่มาอยู่ที่บ้านกาญจนา เขาจะถูกใส่กุญแจมือ หรือมาด้วยท่าทีที่ขึงขัง แต่ป้าจะกอดเขา ผูกข้อมือรับขวัญเขา แล้วระหว่างที่ป้ากอด ป้าคิดถึงเหยื่อของเขาเสมอ ว่าเขาไม่ควรตาย แต่ป้าก็รู้อีกว่านั่นเป็นนาทีที่ผิดพลาดเพียงนาทีเดียวของเขาเท่านั้น ถ้ามีโอกาสย้อนกลับไป ป้าเชื่อว่าเขาจะไม่ทำ ดังนั้น สำหรับป้า เขายังมีอีกร้อยพันหมื่นแสนล้านนาทีที่ยังดีอยู่ เราจะทำงานกันที่ตรงนั้น เพื่อให้ช่วงเวลาที่ดีที่ยังเหลืออยู่ของเขากลับมา เขาบาดเจ็บที่ไหน เราจะรักษาที่นั่นให้ดีที่สุด
“เมื่อมีเหตุอาชญากรรมเกิดขึ้น นอกเหนือจากความผิดเฉพาะตัวของเขาแล้ว อยากให้เราลองมองภาพรวมกว้าง ๆ ของสังคมว่ามันมีปัจจัยแวดล้อมอะไรอีกบ้าง ที่เปลี่ยนคนคนหนึ่งให้กลายเป็นปีศาจ ถ้าเราหาสิ่งนั้นเจอเราจะลดอาชญากรรมได้ ไม่ใช่แค่หาคนก่ออาชญากรรมแล้วเอาเขาไปติดคุก เพราะถ้าเรามองแบบนี้อย่างเดียว ต้นเหตุที่แท้จริงที่มันซ่อนอยู่ตรงไหนก็ไม่รู้ ก็จะผลิตอาชญากรหรือปีศาจเหล่านี้ส่งมาให้สังคมเราทุกวัน
“นโยบายสาธารณะที่จะทำให้เด็ก ๆ มีพื้นที่ดี ๆ ให้เขาได้ปล่อยของ เติบโต พบความสำเร็จและความล้มเหลวของตัวเอง และพื้นที่เหล่านั้นอาจจะพาเขาออกไปจากการก่ออาชญากรรมได้ด้วยซ้ำ ซึ่งหลายครั้งพื้นที่ดี ๆ แบบนี้มันเกินความสามารถของครอบครัวที่จะสร้างมันขึ้นมาได้ด้วยตัวเอง
“เราจึงต้องย้อนกลับไปมองว่านโยบายสาธารณะของไทยได้ให้น้ำหนัก ให้คุณค่ากับพื้นที่สาธารณะ ที่จะช่วยให้เด็ก ๆ ได้ค้นพบตัวเองหรือเปล่า ถ้ายังไม่มี เราต้องยอมรับว่าเราอาจมีราคาที่ต้องจ่ายในชื่อของอาชญากรเด็กหรือผู้เสียหายจากที่อาชญากรเด็กลงมืออีกเยอะแยะไปหมด”
