“ผมว่าความรักที่แท้จริง คือการได้เห็นคนที่เรารักมีความสุข ถ้าเรารักเขา เราจะอยากสนับสนุนเขา อยากเห็นเขามีความสุขกับการทำสิ่งที่ตัวเองตั้งใจ เวลาที่เราเห็นเขามีความสุข เราก็จะมีความสุขตามไปด้วย แต่ถ้าไม่ใช่ นั่นแปลว่าเรารักตัวเอง และอยากให้เขาเป็นในแบบที่เราต้องการ
“ชีวิตเป็นของใครของมัน ทุกคนควรมีสิทธิ์ได้เลือกชีวิตในแบบที่เขาต้องการ ถ้าเราเป็นห่วง เราหวังดี เราทำได้แค่เตือน แต่การตัดสินใจว่าจะทำหรือไม่เป็นของเขา หน้าที่ของเรามีแค่การสนับสนุน และทำให้เขารับรู้ว่า ไม่ว่าเขาจะเลือกแบบไหน หรือสิ่งนั้นมันจะพาเขาไปเจอกับอะไรก็ตาม เราก็จะยังอยู่เคียงข้างเขาเสมอ”
มนุษย์ต่างวัย คุยกับ ‘พาย’ ภัททิยะ ว่องวานิช วัย 32 ปี ทายาทรุ่นที่ 5 ของบริษัทในเครืออังกฤษตรางู และผู้บริหาร ‘จีรัง เวลเนส’ อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ ลูกชายที่เลือกสนับสนุนความตั้งใจของแม่ในการบวชตลอดชีวิต ด้วยความเชื่อว่าความรักที่แท้จริงไม่ใช่การรั้งใครให้อยู่กับเรา แต่คือการเคารพและสนับสนุนให้คนที่เรารักได้ใช้ชีวิตในแบบที่เขาเลือกเอง
พายเริ่มถ่ายคลิปช่วงเวลาที่ได้ใช้ร่วมกับแม่เพื่อเก็บไว้เป็นความทรงจำ ก่อนจะนำคำสอนและเรื่องราวเหล่านั้นมาแบ่งปันบนโลกออนไลน์ จนกลายเป็นเรื่องราวดี ๆ ที่ส่งต่อแนวคิดและกำลังใจให้ใครหลายคน และเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เขามองเห็นคุณค่าของตัวเองมากขึ้น และกลับมามองเห็นความสุขจากช่วงเวลาธรรมดา ๆ ที่มีคุณค่าและอาจเคยมองข้ามไป
‘แม่’ ผู้สอนให้เห็นคุณค่าของการกระทำมากกว่าคำพูด
“ผมเกิดที่กรุงเทพฯ แต่ไปโตที่เชียงใหม่ เพราะคุณพ่อคุณแม่ย้ายไปทำธุรกิจที่นั่น แต่เนื่องจากครอบครัวยังมีธุรกิจอยู่ที่กรุงเทพฯ ด้วย คุณพ่อก็เลยจะเดินทางไป ๆ มา ๆ ระหว่างกรุงเทพฯ-เชียงใหม่อยู่ตลอด ทำให้คุณแม่กลายเป็นเหมือนหัวหน้าครอบครัว ที่คอยดูแลบ้าน ดูแลธุรกิจอยู่ทางนั้น ผมก็เลยเติบโตมากับคุณแม่และสนิทกับคุณแม่มาตั้งแต่เด็ก ๆ
“คุณแม่เป็นคนที่มีวินัยในตัวเองสูงมาก เขาไม่ค่อยสอนอะไรด้วยคำพูด แต่มักจะทำให้เห็นเป็นตัวอย่าง เพราะเชื่อมาตลอดว่า ‘Actions speak louder than words’ หรือ ‘การกระทำเสียงดังกว่าคำพูด’ เขาค่อนข้างเข้มงวดในเรื่องมารยาท แต่ขณะเดียวกันก็สนับสนุนให้ลูก ๆ ทุกคนได้ทำในสิ่งที่ชอบ โดยไม่ได้กดดันเรื่องการเรียนเท่าไร
“สิ่งที่ชัดเจนที่สุดที่ผมเห็นในตัวคุณแม่คือการเป็นคนที่รักและให้ความสำคัญกับครอบครัวมาก ไม่ว่าจะยุ่งแค่ไหน คุณแม่ก็จะมีเวลาให้กับครอบครัวเสมอ เขาจะทำธุรกิจไปพร้อม ๆ กับการดูแลคุณตา คุณยาย และลูก ๆ เป็นอย่างดี สิ่งสำคัญที่สุดคือคุณแม่ไม่เคยผิดคำพูด ถ้าเขารับปากอะไรไว้เขาก็จะทำทุกครั้ง แต่ถ้าคิดว่าทำไม่ได้ เขาก็จะไม่รับปาก
“จริง ๆ แล้วคุณแม่เป็นคน 2 ศาสนามาตั้งแต่ต้น เพราะคุณตาเป็นคาทอลิก คุณยายเป็นคนพุทธ ตอนเด็ก ๆ คุณแม่จะเข้าโบสถ์มากกว่าไปวัด แต่พอคุณแม่ได้มาเจอกับคุณพ่อ แต่งงาน มีครอบครัว ก็มีโอกาสได้ใกล้ชิดกับพุทธศาสนามากขึ้น เพราะทางครอบครัวของคุณพ่อคือผู้ร่วมก่อตั้ง บริจาคทุนทรัพย์ และเป็นผู้สนับสนุนหลักของยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (ย.พ.ส.)
“วันหนึ่งคุณพ่อสอนคุณแม่สวดพระคาถาชินบัญชร แล้วคุณแม่ก็สามารถสวดได้ โดยใช้เวลาเพียงแค่ 3 วัน คุณแม่ก็เลยเกิดความศรัทธาและคิดว่าตัวเองน่าจะเคยผูกพันกับพุทธศาสนามาก่อน หลังจากนั้นก็ได้ลองปฏิบัติ ลองฝึกสมาธิมาเรื่อย ๆ จนเริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับตัวเอง นั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญที่ทำให้คุณแม่เปลี่ยนมานับถือศาสนาพุทธแบบถาวร”
ความตั้งใจของแม่
“คุณแม่เรียนจบมาทางด้านเภสัชกรรมไทย นอกจากทำงานบริหารโรงแรม คุณแม่ยังเป็นอาจารย์สอนทางด้านการจัดการอารมณ์ด้วย นอกจากนี้ คุณแม่ยังมีความสามารถทางด้านงานฝีมือ งานศิลปะ เขาชอบทำเทียน ปรุงน้ำหอม เพื่อเอาไว้ใช้ในแผนกรีทรีตของโรงแรม
“คุณแม่มักจะพูดอยู่บ่อย ๆ ว่าเขาอยากบวช ตอนเด็ก ๆ คุณแม่จะพาลูก ๆ ใส่บาตรทุกเช้า ส่วนตอนกลางคืนก็จะพาสวดมนต์ นั่งสมาธิ เขาถามเรามาตั้งแต่ตอนเด็ก ๆ ว่าถ้าวันหนึ่งเขาไปบวชตลอดชีวิต เราจะอยู่ได้ไหม ตอนแรก ๆ ก็ไม่เข้าใจ ร้องไห้ กลัวว่าจะถูกทิ้งให้อยู่คนเดียว แต่พอได้ยินคุณแม่พูดแบบนั้นบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ ผมก็คิดว่ามันคงเป็นความตั้งใจจริง ๆ ของเขา หลังจากนั้นพอเขาถามแบบนั้นอีก ผมก็เลยตอบไปว่า ‘ถ้าแม่ไปบวช พายก็อยู่ได้ แม่อยู่ที่ไหน พายก็อยู่ที่นั่นแหละ’
“สิ่งที่ทำให้คุณแม่ตัดสินใจว่าถึงเวลาแล้วที่จะต้องไปบวช คือตอนนั้นคุณแม่ป่วย ความดันขึ้น มีอาการบ้านหมุนจนต้องเข้าโรงพยาบาล และต้องนอนพักฟื้นอยู่ 2 คืน จริง ๆ ก่อนหน้านี้คุณแม่ก็เคยเป็นลมชัก แต่อาการดีขึ้นแล้ว พอป่วยครั้งนั้นคุณแม่ก็เลยบอกว่ามันคงเป็นโรคกรรม และคงถึงเวลาแล้วที่จะต้องไปทำตามความตั้งใจของตัวเองสักที
“จริง ๆ คุณแม่ก็เตรียมตัวสำหรับเรื่องนี้มาตลอด 3-4 ปี เขาสร้างสถานปฏิบัติธรรม สร้างที่พักเตรียมไว้ ค่อย ๆ เปลี่ยนพฤติกรรมในการใช้ชีวิต จากที่เคยชอบแต่งตัว ใช้ของแบรนด์เนม คุณแม่ก็เปลี่ยนมาใส่เสื้อผ้าที่ดูเรียบง่าย หันมากินมังสวิรัติ เลิกดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เสื้อผ้าและเครื่องประดับสวยงามต่าง ๆ ก็ยกให้ภรรยาของผมทั้งหมด”
จากคลิปเก็บความทรงจำในบ้าน สู่แรงบันดาลใจของใครหลายคน
“วันที่เห็นคุณแม่ได้บวช ผมดีใจมาก ๆ ที่เห็นเขาได้ทำตามสิ่งที่ตั้งใจไว้ พอคุณแม่ไปบวชจริง ๆ ก็ไม่ได้ทำให้ผมได้เจอคุณแม่น้อยลงเลย แต่กลับทำให้ผมมีโอกาสได้ใช้เวลากับคุณแม่มากขึ้นด้วยซ้ำ ทุกวันนี้เวลาเครียด ๆ ผมก็จะไปหาคุณแม่ตลอด เหมือนไปพักใจ พักจากเรื่องวุ่นวายในโลกข้างนอก ไปกินข้าว ไปพูดคุย ไปฟังคำสอนจากคุณแม่ สิ่งที่เปลี่ยนไปมีแค่ผมไม่สามารถกอดคุณแม่ได้เหมือนเดิมแล้ว และจะเอาปัญหาหรือเรื่องทางโลกไปคุยกับคุณแม่ได้น้อยลง
“ส่วนเรื่องการทำช่องกับคุณแม่ จริง ๆ แล้วมันเกิดขึ้นจากความบังเอิญ ตอนนั้นผมไปกินข้าวกับคุณแม่แล้วแค่รู้สึกว่าอยากถ่ายคลิปเพื่อเก็บโมเมนต์นั้นไว้ เพราะเวลาอยู่ในกรุงเทพฯ ผมจะค่อนข้างใช้ชีวิตหรูหรา ซื้อของแพง อยากได้อะไรก็ซื้อ อยากได้นาฬิกาแพง ๆ ก็ไปซื้อมา แต่พอได้มาจริง ๆ มีความสุขอยู่แป๊บเดียว มันก็หายไปแล้ว แต่พอไปอยู่กับคุณแม่ ผมกลับรู้สึกว่าจริง ๆ แล้วความสุขมันอาจจะเรียบง่ายแค่นี้ แค่ได้นั่งกินข้าวกับคนที่รัก ก็มีความสุขแล้ว
“ปรากฏว่าพอผมอัปคลิปนั้นลงไปในโซเชียลมีเดียของตัวเอง มีคนเข้ามาดู เข้ามาคอมเมนต์เยอะมาก ผมก็เลยถ่ายโมเมนต์ที่อยู่กับคุณแม่ หรือเวลาไปเจอคำสอน หรือเรื่องราวดี ๆ ก็จะมาอัดคลิปแบ่งปันให้คนอื่นมาเรื่อย ๆ เคยมีคนทักมาบอกผมว่า เขาคิดจะฆ่าตัวตาย แต่คลิปที่ผมทำช่วยชีวิตเขาไว้ หรือบางคนก็ทักมาบอกว่าดูคลิปผมกับคุณแม่แล้ว ทำให้เขาเข้าใจคุณแม่ตัวเองมากขึ้น รักคุณแม่มากขึ้น หรือมีความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ดีขึ้น แต่มันก็ไม่ได้มีแต่ด้านที่ดี เพราะตอนที่ลงคลิปไปก็มีคนเข้ามาต่อว่าคุณแม่แรง ๆ เหมือนกัน เพราะบางคนเขาไม่เข้าใจ ไม่เห็นด้วย และตั้งคำถามกับสิ่งที่คุณแม่ทำ แต่คุณแม่ก็บอกผมเสมอว่า ‘นี่แหละคือธรรมะ นี่แหละคือการปฏิบัติของจริง’ เพราะถ้าเรายังยอมรับไม่ได้แม้กระทั่งคำต่อว่าพวกนี้ การมาบวชครั้งนี้ก็คงไม่มีประโยชน์”
การตัดสินใจที่เปลี่ยนชีวิตของแม่และลูกไปพร้อมกัน
“ด้วยความที่ผมโตมาในครอบครัวใหญ่ ทุกคนต่างประสบความสำเร็จ ผมเลยค่อนข้างกดดันตัวเองมาก รู้สึกว่าเราทำอะไรได้ไม่ดีเท่าคนอื่น คุณแม่ก็จะสอนอยู่เสมอว่า อย่าด้อยค่าตัวเอง อย่าดูถูกตัวเอง อย่าใช้ชีวิตแบบต้องคอยพึ่งพาคนอื่น คนเราต้องอยู่ด้วยตัวเองให้ได้ พึ่งตัวเองให้ได้
“เมื่อก่อนเวลามีปัญหาอะไร ผมจะยกหูหาคุณแม่ตลอด เพราะผมสนิทกับแม่ คุยกับแม่ได้ทุกเรื่อง แต่พอคุณแม่ไปบวชแล้ว ผมก็ต้องหัดพึ่งพาตัวเองมากขึ้น เรื่องส่วนตัวมาก ๆ ผมก็จะไม่เอาไปกวนใจท่าน ถ้าคุณแม่ไม่ไปบวช ผมคงไม่โตเป็นผู้ใหญ่มากขนาดนี้
“การบวชของคุณแม่เปลี่ยนชีวิตผมไปมาก ผมคิดว่าผมรักตัวเองมากขึ้น จากคนที่เคยกดดันและด้อยค่าตัวเอง รู้สึกว่าสิ่งที่ทำมันยังไม่ดีพอ ผมเริ่มมองเห็นว่าสิ่งที่ตัวเองทำก็มีคุณค่าและเป็นประโยชน์กับคนอื่น
“ทุกวันนี้ความคิดลบ ๆ มันก็ยังอยู่ แต่เรามีเครื่องมือที่จะไปสู้กับมัน เรามีสติมากขึ้น รับมือกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ดีขึ้น ผมเป็นคนใจร้อน เมื่อก่อนเสียงในหัวเป็นอย่างไร เราก็พูดออกไปแบบนั้น แต่ทุกวันนี้พอเรามีสติ เราก็หยุดคิดได้ทันว่าอะไรที่ควรพูด อะไรที่พูดไปแล้วอาจทำให้คนอื่นเสียใจ เราก็จะยั้งไว้ และคิดถึงความรู้สึกของคนอื่นมากขึ้น
“ถึงแม้จะสนิทกับแม่ แต่ชีวิตนี้ผมไม่เคยบอกรักเขาเลยนะ ผมอยากบอกว่าผมรักแม่ ทุกวันนี้ผมพูดได้อย่างสนิทใจเลยว่า แม่เป็นทุกอย่างให้กับผมแล้ว อยากขอบคุณแม่ที่เป็นตัวอย่างที่ดีให้กับผม การบวชของแม่คงเป็นการเปลี่ยนชีวิตครั้งใหญ่ที่สุดสำหรับผม และเป็นสิ่งที่ดีที่สุดที่แม่จะให้กับผมได้แล้ว สิ่งที่ผมจะตอบแทนได้ ก็คือผมจะรักแม่แบบนี้ไปเรื่อย ๆ จะพยายามเป็นคนดี และส่งต่อสิ่งดี ๆ ที่แม่ทำเป็นตัวอย่างไว้ เพื่อทำประโยชน์ให้กับคนอื่นต่อไป”