เพราะชีวิตของเรามีเรื่องราวที่เกิดขึ้นมากมาย และหลายคนก็มีหลายเรื่องในใจที่อยากเล่า จะดีกว่าไหม ถ้าเราเปลี่ยนเรื่องราวเหล่านั้นให้กลายเป็นบทเพลงเพราะ ๆ ได้ โดยใช้ AI เป็นผู้ช่วย
มนุษย์ต่างวัย ร่วมกับ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ depa (Digital Economy Promotion Agency) จัดเวิร์กช็อป “Prompt ให้เป็นเพลง ลองใช้ AI เป็นผู้ช่วยในการแต่งเพลง” เพื่อชวนทุกคนสร้างสรรค์ผลงานเพลงของตัวเองได้ง่าย ๆ โดยใช้โปรแกรม AI อย่าง Suno และ ChatGPT เป็นผู้ช่วย
โดยมี ผศ. ดร.วริยา ล้ำเลิศ อาจารย์คณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) ดร.ภัทรพร เย็นบุตร หัวหน้างานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล ฝ่ายส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตและความมั่นคง depa และคุณพิสชา นาที นักส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล ฝ่ายส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตและความมั่นคง depa เป็นวิทยากรในเวิร์กช็อปครั้งนี้
ทำความรู้จัก Suno AI ผู้ช่วยในการแต่งเพลง
Suno เป็นเครื่องมือประเภท Generative AI ที่สามารถสร้างเพลงได้หลากหลายแนว เช่น ลูกทุ่ง, R&B, Jazz, Rock ทั้งเพลงแบบมีเนื้อร้อง (Vocal) หรือแบบที่มีเฉพาะดนตรีบรรเลง (Instrumental) โดยมีทั้งเวอร์ชันใช้งานฟรี และเวอร์ชันที่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการใช้งาน ซึ่งเวอร์ชันที่เสียค่าใช้จ่ายจะให้คุณภาพเสียงที่คมชัดกว่า และมีฟีเจอร์ต่าง ๆ ให้ใช้งานมากกว่า และได้รับอนุญาตให้นำผลงานไปใช้ในเชิงพาณิชย์ได้ อย่างไรก็ตาม ความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ของผลงานที่สร้างจาก AI ในทางกฎหมายยังเป็นประเด็นที่ยังไม่มีข้อสรุปชัดเจน เนื่องจากกฎหมายลิขสิทธิ์โดยทั่วไปกำหนดให้งานที่ได้รับความคุ้มครองต้องเป็นงานสร้างสรรค์โดยมนุษย์
ขั้นตอนการแต่งเพลง
แม้เนื้อเพลงจะเป็นภาษาไทยได้ แต่ควรใช้คำสั่ง (Prompt) เป็นภาษาอังกฤษ เพื่อป้องกันการออกเสียงที่ผิดเพี้ยนและไม่เป็นธรรมชาติ หากไม่ถนัดด้านภาษา สามารถใช้ ChatGPT ช่วยเขียนคำสั่งได้ และควรมีความยาวไม่เกิน 120 คำ จากนั้นให้เขียนสิ่งที่ต้องการในเพลงในช่องคำสั่งให้ครอบคลุม 5 ประเด็น คือ
1. แนวเพลง อยากให้เพลงใช้ดนตรีแบบไหน เช่น Pop, Soul, R&B หรือดนตรีท้องถิ่น
2. คีย์เพลง อยากให้เพลงออกมาแนวไหน ใช้ Minor สำหรับเพลงเศร้า/มืดมน หรือ Major สำหรับเพลงสว่าง/มีความสุข
3. จังหวะ อยากให้เพลงออกมาช้าหรือเร็วแค่ไหน ระบุเป็นตัวเลข เช่น 66 BPM หรือระบุเป็นความเร็ว Slow, Fast
4. ประเภทเสียงร้อง เช่น Male Vocal (เสียงผู้ชาย), Female Vocal (เสียงผู้หญิง) หรือการร้องกึ่งพูด (Semi-spoken)
5. เครื่องดนตรี ระบุเครื่องดนตรีหลักที่จะใช้ในเพลง เช่น เปียโน กีตาร์ หรือดนตรีไทย เช่น ระนาด ขลุ่ย ฯลฯ
ข้อควรระวังในการใช้งาน
- ห้ามใช้ชื่อศิลปินที่มีตัวตนอยู่จริงลงไปในคำสั่ง เช่น ทำเสียงร้องให้เหมือนสุรพล สมบัติเจริญ ร้องให้เหมือนลำไย ไหทองคำ เพราะระบบจะปฏิเสธคำสั่งทันที เพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิ์ในอัตลักษณ์ของผู้อื่น
- ห้ามนำชื่อเพลงหรือท่อนเพลงที่มีชื่อเสียงและเป็นที่จดจำมาใส่ในคำสั่ง เนื่องจาก AI จะตรวจสอบและอาจปฏิเสธการทำงาน
- ปัจจุบัน Suno AI อยู่ระหว่างข้อพิพาททางกฎหมายกับค่ายเพลงใหญ่บางแห่ง เรื่องการใช้ข้อมูลเพลงในการฝึกสอน AI โดยไม่ได้รับอนุญาต และแพลตฟอร์มสตรีมมิงบางแห่งก็เริ่มเข้มงวดกับเพลงที่สร้างด้วย AI มากขึ้น ดังนั้น ผู้ใช้ควรระวังเรื่องการใช้ทำนองที่อาจไปซ้ำกับเพลงที่มีอยู่เดิมด้วย
- หากต้องการป้องกันคนอื่นนำเพลงไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต ให้แชร์ผ่านลิงก์ของ Suno โดยตรง ซึ่งคนอื่นจะฟังและกดไลก์ได้ แต่ไม่สามารถดาวน์โหลดได้ และหากใช้งานแบบเป็นสมาชิก (Subscribe) แล้ว เราสามารถดาวน์โหลดไฟล์ เพื่อนำไปตัดต่อร่วมกับแอปพลิเคชันอื่น ๆ เช่น CapCut เพื่อทำมิวสิกวิดีโอได้
ถึงแม้ว่า AI จะช่วยแต่งทำนอง เรียบเรียงเนื้อหา หรือช่วยให้การแต่งเพลงเป็นเรื่องง่ายขึ้น แต่สิ่งที่ AI สร้างแทนไม่ได้ คือประสบการณ์ ความทรงจำ และความรู้สึกของเรา ไม่ว่าจะมีพื้นฐานทางด้านดนตรีหรือไม่ วันนี้ทุกคนก็สามารถเริ่มต้นสร้างผลงานเพลงของตัวเองได้ แค่มีเรื่องราวที่อยากเล่า มีความรู้สึกที่อยากถ่ายทอด และลองให้เทคโนโลยีเป็นผู้ช่วยในการเปลี่ยนจินตนาการเหล่านั้นให้กลายเป็นบทเพลงได้จริง
