สุขภาพที่ดีในระยะยาว เริ่มต้นที่ “ลำไส้” เพราะลำไส้ไม่ใช่แค่ระบบย่อยอาหาร แต่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันทั้งร่างกาย

สุขภาพที่ดีในระยะยาว เริ่มต้นที่ “ลำไส้”

หลายคนอาจนึกถึงลำไส้แค่เรื่องการขับถ่าย แต่จริง ๆ แล้ว ลำไส้มีบทบาทสำคัญต่อทั้งภูมิคุ้มกัน ระบบเผาผลาญ อารมณ์ และสุขภาพในระยะยาว เพราะเป็นที่อยู่ของจุลินทรีย์นับล้านล้านตัวที่ทำงานร่วมกับร่างกายทุกวัน

สรุปประเด็นน่าสนใจจากรายการ มนุษย์ต่างวัย Talk x ประสาน อิงคนันท์ EP.90 พูดคุยกับ ดร.พินิตพล พรหมบุตร นักวิทยาศาสตร์ด้านไมโครไบโอมจาก Modgut ผู้เชี่ยวชาญด้านการตรวจวิเคราะห์จุลินทรีย์ในลำไส้ และ คุณบิว – วราภรณ์ ปิยะนันทสมดี ผู้เข้าร่วมโครงการ DR-1 21 Days Challenge จากดัชมิลล์ ที่มาร่วมแบ่งปันประสบการณ์การดูแลสุขภาพลำไส้ พร้อมชวนทำความเข้าใจว่าเหตุใด “จุลินทรีย์ในลำไส้” จึงมีความสำคัญ และทำไมการเลือกโพรไบโอติกสายพันธุ์ที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งจำเป็น

ลำไส้ที่แข็งแรง เริ่มจาก “ระบบนิเวศ” ที่สมดุล

ระบบนิเวศในลำไส้คือ “สังคมจุลินทรีย์” ภายในลำไส้ประกอบด้วยจุลินทรีย์จำนวนมหาศาลที่อยู่ร่วมกันเป็นสังคม หากเรามี ภาวะลำไส้สมดุล หมายถึงการมีจุลินทรีย์ตัวดีในปริมาณที่เหมาะสมและมีความหลากหลายสูง เพื่อทำหน้าที่ควบคุมไม่ให้จุลินทรีย์ตัวร้ายเพิ่มจำนวนจนส่งผลกระทบต่อสุขภาพ

จุลินทรีย์ตัวดี : ช่วยย่อยอาหาร สร้างกรดไขมันสายสั้น (SCFAs) สนับสนุนการทำงานของลำไส้ และช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน

จุลินทรีย์ตัวร้าย : อาจสร้างแก๊สมีเทน ทำให้ลำไส้เคลื่อนตัวช้าลงจนเกิดอาการท้องผูก และอาจสร้างสาร TMAO ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด

เมื่อสมดุลลำไส้เสีย สุขภาพทั้งร่างกายก็ได้รับผลกระทบ

ลำไส้ได้รับการขนานนามว่าเป็น “สมองที่สอง” เพราะมีการสื่อสารกับสมองผ่านระบบ Gut-Brain Axis และเกี่ยวข้องกับการสร้างสารสื่อประสาทหลายชนิด เซโรโทนิน (Serotonin) ที่ช่วยเรื่องความสุข หรือเมลาโทนิน (Melatonin) ที่ช่วยเรื่องการนอนหลับเป็นตัวกลาง

เมื่อระบบขับถ่ายทำงานผิดปกติ ก็จะส่งผลกับร่างกายทั่วทั้งร่างกาย เช่น

ระบบขับถ่าย : จุลินทรีย์บางชนิดอาจสร้างแก๊สมีเทน ทำให้ลำไส้เคลื่อนตัวช้าลง อุจจาระแข็ง และถ่ายยาก

ผิวพรรณ : อาจเกิดปัญหาผิวหมองคล้ำ สิว หรือผื่นแพ้ได้

ภูมิคุ้มกัน : เมื่อผนังลำไส้อ่อนแอ อาจกระตุ้นให้เกิดการอักเสบและอาการภูมิแพ้ได้

การอักเสบเรื้อรัง : ความไม่สมดุลของจุลินทรีย์อาจเพิ่มการอักเสบระดับเซลล์ ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคเรื้อรังหลายชนิด

หัวใจและหลอดเลือด : จุลินทรีย์บางชนิดอาจสร้างสาร TMAO จากสารอาหารในเนื้อแดง ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด

สัญญาณที่อาจบ่งบอกว่าลำไส้กำลังเสียสมดุล

• ท้องอืดหรือผายลมบ่อยหลังรับประทานอาหาร
• ขับถ่ายไม่สม่ำเสมอ
• ผิวมีปัญหา เช่น สิว ผื่น หรือผิวหมองคล้ำ
• เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย
• ระบบเผาผลาญทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

ดูแลสมดุลลำไส้ ด้วยโพรไบโอติกสายพันธุ์ที่เหมาะสม

โพรไบโอติกแต่ละสายพันธุ์มีคุณสมบัติแตกต่างกัน จึงควรเลือกสายพันธุ์ที่มีงานวิจัยรองรับ เช่น

NCFM  มีส่วนช่วยสนับสนุนระบบย่อยอาหารและการขับถ่าย

HN019  มีส่วนช่วยเสริมความแข็งแรงของผนังลำไส้และช่วยกระตุ้นการขับถ่าย

Lpc-37 มีส่วนช่วยในการผ่อนคลายและช่วยให้อารมณ์สมดุล

นอกจากตัว “ทหาร” หรือโพรไบโอติก (Probiotics) เราต้องเติม “เสบียง” หรือ พรีไบโอติก (Prebiotics) ด้วยเพื่อเป็นอาหารของจุลินทรีย์ เพื่อให้จุลินทรีย์สามารถเติบโตได้ เช่น อินูลิน (Inulin) ที่พบในกล้วยห่าม หรือ FOS ซึ่งเป็นกากใยที่ช่วยให้โพรไบโอติกเจริญเติบโตได้ดี

โยเกิร์ตพร้อมดื่ม Dutch Mill DR-1 เป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ที่มีโพรไบโอติกทั้ง 3 สายพันธุ์ ได้แก่ NCFM, HN019 และ Lpc-37 พร้อมพรีไบโอติก Inulin และ FOS เพื่อช่วยสนับสนุนสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้

อย่างไรก็ตาม สุขภาพลำไส้ที่ดีไม่ได้เกิดจากผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการดูแลตัวเองในทุกวัน ทั้งการรับประทานอาหารที่หลากหลาย เพิ่มใยอาหาร นอนหลับให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และจัดการความเครียด

เพราะเมื่อ “ลำไส้” แข็งแรง ก็เป็นรากฐานสำคัญของสุขภาพที่ดีในระยะยาว