กรมศุลกากรคือ “ด่านหน้า” ที่ช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจไทย
แม้ว่ากรมศุลกากรจะเป็นจะเป็นหน่วยงานที่เก่าแก่ยาวนานกว่า 152 ปี แต่ถ้าถามว่ากรมศุลกากรทำหน้าที่อะไรหลายคนอาจจะตอบไม่ได้ ทั้ง ๆ ที่ในความเป็นจริงบทบาทหน้าที่ของกรมศุลกากรเกี่ยวยข้องกับปากท้องและเศรษฐกิจประเทศ เพราะทำหน้าที่เสมือนประตูด่านแรกในการเข้าประเทศ
มนุษย์ต่างวัย Talk สนทนากับคุณพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร ที่จะชวนทุกคนรู้ถึงความสำคัญของกรมศุลกากรและบทบาทหน้าที่ที่คนไทยอาจจะยังไม่รู้ ผ่าน 3 ภารกิจสำคัญ คือ เก็บรายได้ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ และปกป้องสังคม
ประตูด่านแรกของประเทศในการจัดเก็บรายได้
หน้าที่ของกรมศุลกากร เปรียบเสมือน “ประตูด่านแรก” ของประเทศในการควบคุมสินค้าและจัดเก็บรายได้ ตั้งแต่ก้าวแรกที่สินค้าผ่านเข้ามาในราชอาณาจักร ภาษีทั้งหมดส่งเข้ารัฐทันที โดยไม่ได้จัดเก็บเพียงแค่ภาษีของศุลกากรเองเท่านั้น แต่ยังช่วยจัดเก็บภาษีแทนหน่วยงานอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็น
-ภาษีนำเข้า (ภาษีศุลกากร)
-ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) แทนกรมสรรพากร
-ภาษีสรรพสามิต แทนกรมสรรพสามิต
-ภาษีท้องถิ่น แทนกระทรวงมหาดไทย
ในแต่ละปี กรมศุลกากรทำหน้าที่จัดเก็บรายได้เข้ารัฐประมาณ 600,000 ล้านบาท ซึ่งเมื่อเทียบกับรายได้รวมของประเทศทั้งหมดที่มีประมาณ 3 ล้านล้านบาทแล้ว รายได้จากส่วนนี้คิดเป็นสูงถึง 20% ของรายได้ทั้งหมดของประเทศ
เงินภาษีเหล่านี้จะถูกส่งต่อเพื่อนำไปพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ เช่น สร้างถนน สะพาน โรงพยาบาล รถไฟฟ้า และจัดสรรเป็นสวัสดิการต่าง ๆ ให้แก่ประชาชน
บทบาทหน้าที่สำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
เพราะประเทศไทยพึ่งพาการส่งออกและการท่องเที่ยวเป็นหลัก โดยมูลค่าการค้าระหว่างประเทศสูงถึง 22 ล้านล้านบาท มากกว่า GDP ของประเทศที่อยู่ที่ประมาณ 19 ล้านล้านบาท
กรมศุลกากรจึงปรับบทบาทจาก “ผู้ควบคุมกฎ” สู่ “ผู้ส่งเสริมการค้า” มุ่งอำนวยความสะดวกให้การนำเข้าส่งออกทำได้ง่าย รวดเร็ว และลดต้นทุนมากขึ้น
หนึ่งในมาตรการสำคัญคือ Free Zone และคลังสินค้าทัณฑ์บน ที่ช่วยให้ผู้ประกอบการนำเข้าวัตถุดิบมาผลิตหรือประกอบสินค้าได้โดยไม่ต้องเสียภาษีนำเข้า และหากส่งออกไปต่างประเทศก็ได้รับการยกเว้นภาษี
ขณะเดียวกัน กรมศุลกากรยังนำ ระบบดิจิทัล มาใช้ เช่น e-Customs, NSW และ e-Payment รวมถึงการยื่นพิธีการ ล่วงหน้าก่อนสินค้าเดินทางมาถึง (Pre-arrival Processing) เพื่อช่วยลดขั้นตอนและเวลารอคอยนอกจากนี้ ยังใช้ ระบบบริหารความเสี่ยง X-ray และ CT Scan เพื่อคัดกรองสินค้าที่มีความเสี่ยง ทำให้สามารถตรวจปล่อยสินค้าที่สุจริตได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
ทั้งหมดนี้มีเป้าหมายเพื่อ ลดต้นทุน ลดเวลา และทำให้การค้าระหว่างประเทศคล่องตัวขึ้น เพื่อสร้างเงินหมุนเวียนและขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยให้เติบโตอย่างต่อเนื่อง
ด่านหน้าในการปกป้องสังคม
เสาหลักที่ 3 ของกรมศุลกากร คือการปกป้องสังคม ทำหน้าที่เป็นด่านหน้าในการสกัดกั้นสินค้าอันตรายและสิ่งผิดกฎหมาย ไม่ให้เข้ามาสร้างความเสียหายต่อประชาชนและสังคมไทย
ในแต่ละปี กรมศุลกากรตรวจยึดสินค้าผิดกฎหมายจำนวนมาก ทั้ง ยาเสพติด บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า สินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน ยาและเครื่องสำอางที่ไม่ได้รับอนุญาต ขยะอิเล็กทรอนิกส์ และสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์
หรือล่าสุดที่ถูกตรวจยึดคือ ยาเสพติดสแตมป์ หรือที่ปรากฏในข่าวในรูปแบบของ สแตมป์สติ๊กเกอร์ คือหนึ่งในเทรนด์ของสารเสพติดรูปแบบใหม่ กรมศุลกากรจึงต้องทำงานเชิงรุก ทั้งการตรวจจับและสื่อสารเตือนภัยให้ประชาชนและเยาวชนรู้เท่าทันเป้าหมายสำคัญคือของถูกกฎหมายให้ผ่านได้เร็ว ของผิดกฎหมายต้องสกัดให้ได้
ในวันที่โลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว กรมศุลกรจึงต้องปรับเปลี่ยนการทำงานให้ทันสมัยเพื่อเท่าทันต่อความเปลี่ยนแปลงของโลก โดยยึดหลักคือ การเป็น “ด่านหน้า” ที่ต้องทำหน้าที่ให้การค้า คล่องตัว เป็นธรรม และปลอดภัย เพื่อให้เศรษฐกิจเดินหน้าและเกิดประโยชน์กับคนไทยควบคู่ไปกับการดูแลสังคมและคนไทยให้ปลอดภัย
