ยิ่งคบ ยิ่งห่าง ยิ่งเฉยชา
เมื่อความรักที่ยิ่งนาน กลายเป็นจุดเริ่มต้นของความสั่นคลอน
เมื่อก้าวเข้าสู่วัย 40+ หลายคู่ที่ครองรักกันมานานอาจเริ่มเจอความรู้สึกที่อธิบายยาก ไม่ใช่การทะเลาะรุนแรง แต่คือความ “เฉยชา” ต่อคนข้าง ๆ มนุษย์ต่างวัยได้สรุปบทเรียนความสัมพันธ์ที่ “ลงตัว” มากกว่าแค่ “อดทน” กับ ดร.ต้อง พงษ์รพี บูรณสมภพ นักจิตวิทยาบำบัดและผู้เชี่ยวชาญด้านศักยภาพมนุษย์ เจ้าของเพจ Dr.Tong The Filter ในรายการ Midlife คลายกังวล Ep.6
ความเคยชินคือศัตรูของความรัก
ช่วงแรกของความสัมพันธ์ เราใส่ใจทุกรายละเอียดว่าเขาชอบอะไร รู้สึกอย่างไร แต่เมื่อเวลาผ่านไป ความเคยชินค่อย ๆ สร้างกำแพงหนา จนเผลอคิดว่า “เขาก็เป็นของตาย” หรือ “เรารู้จักเขาดีพอแล้ว”
เมื่อความสนใจลดลง เราเริ่มโฟกัสแค่บทบาทหน้าที่—เรื่องเงิน เรื่องลูก ความคาดหวัง—จนลืมมอง “ความรู้สึก” ของมนุษย์ที่ยืนอยู่ตรงหน้า
“ความรักไม่มีความเคยชิน ความเคยชินคือศัตรูของความรัก มันนำไปสู่ความน่าเบื่อ หากเราไม่สงสัยและไม่สนใจกัน อย่ารักกันเลยดีกว่า”
“ความเฉยชา” ที่เราต้องแยกแยะให้ไม่ออก
ในความสัมพันธ์หากมีความเฉยชาเข้ามาต้องทำความเข้าใจว่าความเฉยชามีหลายเฉด และบางครั้งมันอาจไม่ใช่สัญญาณลบเสมอไป
- ความเฉยชาที่เป็นประโยชน์
ภาวะที่ทั้งคู่ปลอดภัยในความเงียบ มีพื้นที่ว่างให้กันโดยไม่ต้องฝืน เป็นความนิ่งที่ช่วยพักใจ
- ความเฉยชาจากบุคลิกแบบไร้อารมณ์ (Flat affect) หรือ ADHD
บางคนดูเฉยชาเพราะธรรมชาติบุคลิก หรือภาวะสมาธิสั้นที่เข้าถึงภาษาอารมณ์ได้ยาก ไม่ได้แปลว่าไม่รัก แต่ต้องปรับจูนวิธีสื่อสารให้เข้าใจกัน
- ความเฉยชาที่เป็นพิษ
สัญญาณอันตรายจากความผิดหวังสะสม จนเลือก “ปิดตาย” หัวใจเพื่อลดความเจ็บปวด นำไปสู่การด้อยค่า (Contempt) และเมินเฉยจนพร้อมเลิกรา
ถ้าไม่ใช่เพราะ “รัก” อะไรคือสิ่งที่ผูกเราไว้ในความสัมพันธ์นี้
การตัดสินใจว่าจะ ‘ไปต่อ’ หรือ ‘พอแค่นี้’ ต้องเริ่มจากการสำรวจเส้นใยที่ผูกพันเราไว้ ซึ่งมีหลากหลายรูปแบบ
- Solidarity Bond: ผูกพันด้วยเป้าหมายหรืออุดมการณ์เดียวกัน (เช่น สู้เพื่อลูก หรือทำธุรกิจร่วมกัน)
- Grief Bond: พันธะจากความทุกข์ร่วม คือการที่เคยผ่านความลำบากหรือความสูญเสียมาด้วยกันจนตัดกันไม่ขาด
- Practical / Business Bond: ผูกพันด้วยหน้าที่การงานและการเงิน
- Trauma Bond: ผูกพันด้วยบาดแผลทางใจ (เช่น การยอมเป็นเหยื่อเพื่อให้คนรักที่ทำร้ายเรากลับมาง้อ)
บางครั้งไม่ใช่แค่ความรักที่ทำให้เราอยู่ด้วยกัน แต่อาจเป็นคุณค่าบางอย่างที่ยึดโยงไว้ คำถามคือ สิ่งนั้นเพียงพอหรือไม่
“Inner Conversation” กลับมาถามหัวใจตัวเองอีกครั้ง
ทางออกที่ยั่งยืนไม่ใช่การเปลี่ยนอีกฝ่าย แต่คือการกลับมาสำรวจใจ ถามหัวใจตัวเองอีกครั้งว่าต้องการความสัมพันธ์แบบไหน ซื่อสัตย์กับความรู้สึกของตัวเอง อย่าเป็น “คนดี” จนลืมตัวเอง หลายคนทิ้งชีวิตส่วนตัวจนสูญเสียคุณค่า แล้วไปยึดโลกของอีกฝ่ายแทน เมื่อเขาไม่ตอบสนอง เราจึงพัง
ดังนั้นในวัยกลางคน ความรักอาจไม่ได้ต้องการความหวือหวาแบบรักแรกพบ แต่ต้องการความรักที่ “ลงตัว” ไม่ต้องฝืนปรับตัวจนเหนื่อยเกินไปจนเสียความเป็นตัวเอง
