เมื่อเราโตขึ้น บทบาทหน้าที่ในชีวิตก็หนักขึ้นตาม ทั้งงาน ครอบครัว ความรับผิดชอบ และสายตาผู้คนรอบตัว จนบางครั้งเราเผลอกลายเป็นคนที่ “แบกทุกอย่างไว้คนเดียว” ใช้ชีวิตอย่างเต็มที่แต่ก็มากับความกังวลที่กัดกินหัวใจเงียบ ๆ มนุษย์ต่างวัยอยากส่งต่อข้อคิดดี ๆ เพื่อเริ่มต้นปีด้วยการใช้ชีวิตให้เป็นมิตรกับตัวเองกับ รศ.ดร.นพ.ชัชวาลย์ ศิลปกิจ ผู้อำนวยการศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล กับรายการ มนุษย์ต่างวัย — Midlife คลายกังวล Ep.1
1. ยอมรับว่าเราไม่จำเป็นต้องรู้ทุกเรื่อง
หลายคนเติบโตมาพร้อมคำสั่งล่องหนว่า “เป็นผู้ใหญ่ ต้องเก่ง ต้องตอบได้ทุกอย่าง และห้ามโชว์ความไม่รู้” แต่ความเข้าใจนี้ทำให้หัวใจเราทำงานหนักโดยไม่จำเป็น ในความเป็นจริงการเป็นหัวหน้าไม่ใช่การเก่งทุกด้าน แต่คือการเข้าใจระบบ วางทิศทาง และมอบพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ที่ถนัดเฉพาะทางกว่าเรา เช่น เรื่อง AI หรือ เทคโนโลยีใหม่ ๆ เมื่อเรายอมรับว่า “ไม่รู้ก็ได้” เราจะปลดตัวเองจากแรงกดดันลวง ๆ และเปิดใจให้เรียนรู้ร่วมกับผู้อื่นมากขึ้น
2. เคารพความแตกต่าง และเคารพตัวเองอย่างไม่มีเงื่อนไข
ไม่มีใครเก่งกว่าใครอย่างแท้จริงมีเพียง “เก่งคนละแบบ” เรามีประสบการณ์ มุมมอง และทักษะที่สะสมมานาน ขณะที่เด็กรุ่นใหม่มีความคล่องตัวและทักษะดิจิทัลแต่สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ลดคุณค่าของกันและกันถ้าเราเห็นตัวเองด้วยสายตาที่อ่อนโยนและเคารพ เราจะไม่หวั่นไหวกับคำดูถูก หรือการเปรียบเทียบใด ๆ การเคารพตัวเอง คือกำแพงใจที่ดีที่สุด
3. เลิกกลัวคนนินทา เพราะเราไม่สามารถถูกใจทุกคนได้
หลายครั้งความกังวลไม่ได้มาจากเหตุการณ์จริง แต่มาจาก “สมองคิดไปเองล่วงหน้า” เรามักกลัวสายตาคนอื่น กลัวถูกเม้าท์ กลัวถูกมองไม่ดี ทั้งที่ความจริงเราไม่เคยรู้ว่าคนอื่นคิดอะไรด้วยซ้ำ หมอชัชวาลย์เตือนว่า หน้าที่ของเราไม่ใช่การทำให้ทุกคนพอใจ แต่คือการทำงานตามเป้าหมายอย่างซื่อสัตย์ ใครที่ยังไม่เข้าใจ ก็ปล่อยให้เขาค่อย ๆ เติบโตของเขาไป ไม่ต้องเอาท่าทีดูถูกเหล่านั้นมาใส่ใจจนบั่นทอนตัวเอง
4. รู้ทันความกังวล วางความคิดลง แล้วใจจะเบาขึ้น
ความกังวลไม่ใช่ “เรา” แต่เป็น “กระบวนการของสมอง” เป็นเพียงความคุ้นชินที่สมองใช้เวลาต้องการความปลอดภัย เมื่อรู้ตัวว่า “นี่คือความกังวล ไม่ใช่ตัวฉัน” เราจะไม่ถูกมันลากเราไปไกลความคิดจะสงบลง และเราจะมีพื้นที่มากขึ้นในการมองสถานการณ์ตามจริง
5. หยุดโทษตัวเองและมองความกังวลเหมือนพายุที่เดี๋ยวก็ผ่าน
เราผิดพลาดได้ หลุดได้ ไม่รู้ได้มนุษย์ทุกคนเป็นแบบนี้แต่ปัญหาคือเราเป็นคนที่ “ดุ” กับตัวเองมากเป็นพิเศษหมอชัชวาลย์ชวนให้มองความกังวลเหมือน “พายุที่แค่พัดผ่านมา”ไม่ต้องสู้ ไม่ต้องผลัก เพียงสังเกต แล้วปล่อยให้มันผ่านไปตามจังหวะของมัน ไม่มีพายุลูกไหนอยู่ตลอดไปความกังวลก็เช่นกัน
6. ให้คุณค่ากับการเติบโต มากกว่าการตัดสินตัวเอง
เป้าหมายของชีวิตวัยกลางคนไม่ใช่การพิสูจน์ว่าตัวเองต้องเก่งเสมอแต่คือการเรียนรู้ เติบโต และเข้าใจตัวเองลึกขึ้นทุกวันถ้าเรามองทุกข้อผิดพลาดเป็น “ข้อมูล” ทุกความกังวลเป็น “บทเรียนของใจ” ชีวิตจะเบาขึ้นทันทีและเราจะหลุดออกจากกับดัก “ฉันต้องดีพอ” ไปสู่พื้นที่ใหม่ที่เรียกว่า “ฉันดีพอในแบบของฉัน”
รับฟังรายการเต็มได้ทาง YouTube: มนุษย์ต่างวัย — Midlife คลายกังวล Ep.1
